Pl:Znakowanie dróg w Polsce

From OpenStreetMap Wiki
Jump to navigation Jump to search

Na tej stronie znajdziesz krótkie i łatwe w przyswojeniu informacje dotyczące mapowania dróg w OpenStreetMap. Stanowi ona opracowanie używania tagu highway=* na terenie Polski, choć duża część poniższych informacji zgadza się z globalnym systemem mapowania.

Ogólny opis obiektów możliwych do umieszczenia na mapie znajduje się na stronie obiektów mapy. Część opisów obiektów znajduje się też na stronach proponowanych tagów. Warto mieć na uwadze, iż znaczniki mogą ulec zmianie, tak więc warto regularnie sprawdzać dokumentację.

Drogi samochodowe

Klasyfikacja dróg w OSM nie jest kopią klasyfikacji urzędowej. Zmiany klasy drogi nie mogą być wykonywane tylko i wyłącznie na podstawie klasyfikacji urzędniczej.

W wielu przypadkach istnieją powody, by odejść od klasyfikacji oficjalnej. Zdarzają się przypadki takie jak "Ta droga dalej ma statut drogi krajowej, a jest z obu strony oznakowana jako wyłączona z ruchu, gdzie tylko mogą poruszać się właściciele okolicznych działek i nieruchomości"[1].

highway=motorway
Znak D9.svg
Tabliczka A1.svg
Autostrada. Droga oznaczona niebieskimi znakami D-9 / D-10. Autostrada powinna być dwujezdniowa, tzn. być narysowana jako dwie linie w przeciwnych kierunkach, każda z oneway=yes.
highway=motorway_link Łącznik pomiędzy autostradami, wjazdy i zjazdy z autostrady. Tylko i wyłącznie na odcinkach, gdzie jest oznakowane D-9 / D-10.
highway=trunk Najczęściej drogi ekspresowe, oznaczone znakami D-7 / D-8. Sporadycznie ważna droga główna o analogicznej funkcji i parametrach. Drogi te powinny mieć zakaz ruchu dla pieszych i rowerów, określony przy użycie tagów z grupy access=* oraz tag motorroad=yes
highway=trunk_link Łącznik pomiędzy drogami highway=trunk, wjazdy i zjazdy z tych dróg. Przy drogach ekspresowych - tylko i wyłącznie na odcinkach, gdzie jest oznakowanie D-7 / D-8.
highway=primary Najczęściej drogi krajowe lub drogi o klasie GP (szybkiego ruchu) lub G (główne).
highway=primary_link Łączniki pomiędzy drogami highway=primary, wjazdy i zjazdy z tych dróg na drogi niższej kategorii. Przy autostradach i drogach highway=trunk stosuje się reguły dla tych dróg.
highway=secondary Często są to drogi wojewódzkie, ale istnieje od tego wiele wyjątków. Stanowią połączenia między dużymi miastami lub mają znaczenie dla województwa/regionu. Zazwyczaj posiadają klasę G, Z (zbiorcze), wyjątkowo GP.
highway=tertiary Bardzo często są to drogi powiatowe i utwardzone. Łączą miasta będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. W miastach są to główne drogi międzyosiedlowe, często też używane przez komunikację miejską. Zazwyczaj posiadają klasę G, Z, a wyjątkowo L (lokalne).
highway=unclassified Najniższa kategoria dróg tranzytowych. Poza miastami i terenem zamieszkałym są to najczęściej drogi gminne. Mogą być również spotykane w miastach jako uzupełniające w stosunku do highway=tertiary. Chociaż często jest utwardzona, może być nieutwardzona, np. gdy jest dobrze utrzymaną główna drogą dojazdu do wsi. Zazwyczaj posiadają klasę L lub D (dojazdowe).
highway=residential Zazwyczaj drogi w miastach oraz ogólnie dostępne drogi w terenie zabudowanym służące za lokalny dojazd do posesji lub małych osiedli. Często mają nazwę, nie muszą być utwardzone, np. drogi gruntowe na nowych osiedlach domków jednorodzinnych. Jako że nie wchodzą w skład sieci dróg tranzytowych, nie należy zakładać, że nawigacje użyją ich do tranzytu.
highway=living_street Znak D-40.svg Strefa zamieszkania. Strefa w której pieszy może się poruszać swobodnie po całej udostępnionej do użytku publicznego przestrzeni i ma pierwszeństwo przed pojazdami. Praktycznie wyłącznie drogi w obszarze oznakowanym znakami D-40 / D-41.
highway=service Drogi dojazdowe - np. do parkingów, budynków na osiedlu; drogi serwisowe, transport wewnątrzzakładowy, podjazdy do posesji itp.
highway=track Najniższa kategoria dróg. Wszystkie drogi do pól i lasów. Bardzo rzadko utwardzone, stąd konieczność dodatkowego opisania przy pomocy tracktype=*,surface=*,4wd_only=*

Pozostałe drogi

highway=pedestrian Znak C-16.svg Ulice dostępne tylko dla pieszych, np. starówki miast. Jeśli jest dopuszczony ruch rowerów należy dodać bicycle=yes.
highway=footway Ścieżki dla pieszych, chodniki. W miastach najczęściej utwardzone. Wskazane jest dodanie tagu surface=*
highway=cycleway Znak C13.svg Drogi dla rowerów oznaczone np. znakami C-13 nakładające nakaz jazdy nimi dla rowerów. Jeśli jest to jedyna droga dostępna dla pieszych, konieczne jest dodanie foot=yes.
highway=path Drogi lub ścieżki za wąskie dla pojazdu samochodowego. Np. ścieżki w lasach, parkach, górskie szlaki turystyczne. Najczęściej nie jest formalnie określone, kto z nich może korzystać, dostępne są więc dla pieszych, rowerów, skuterów itp. Mogą być zarówna utwardzone jak i nie, stąd wskazane jest dodanie tagu surface=*. Jeśli na takiej drodze jest możliwość przejazdu autem, należy zastosować znacznik highway=track.
highway=bridleway Ścieżka do jazdy konnej, dostępna również dla pieszych. Do zastosowania zamiast highway=path, gdy jest oznakowanie do jazdy konnej.
highway=path+
bicycle=designated+
foot=designated
Znak C-13-16 p-r.svg Znak C-13-16.svg Droga dla pieszych i rowerów, oznakowana odpowiednimi znakami. Jeśli jest rozdzielona należy dodać segregated=yes, jeśli współdzielona – segregated=no.

Uwagi

Płynność podziału highway=tertiary/highway=unclassified poza terenami zabudowanymi

Często trudne i płynne jest rozróżnienie kiedy należy stosować highway=tertiary a kiedy highway=unclassified. W wyniku dyskusji forum.openstreetmap.org przyjęto, ze gdy droga jest dwupasmowa (ma wyznaczony środek jezdni) lub gdy pozwala swobodnie wyminąć się dwu pojazdom (bez zwalniania poniżej dopuszczalnej na drodze prędkości) jest highway=tertiary. Reszta to highway=unclassified lub niższe.

Drogi leśne

Drogi leśne przebiegające przez tereny Lasów Państwowych są wyłączone z ruchu pojazdów silnikowych oraz ruchu konnego[2]: motor_vehicle=forestry i horse=no

Wyjątkami od tej zasady, są drogi oznakowane znakiem "Droga udostępniona do ruchu kołowego" lub przy których stoi drogowskaz do miejscowości, w takim przypadku drogę tagujemy: vehicle=yes i horse=no oraz drogi wyznaczone przez nadleśniczego do jazdy konnej: motor_vehicle=forestry i horse=yes

Jazda rowerem jest dozwolona drogami leśnymi.

Kwestia typu łączników dróg (*_link)

Przy edycjach skrzyżowań dróg rożnych typów często pojawia się problem jakim typem tagować łącznik/zjazd/wjazd na poszczególne drogi. Dyskusja oraz argumenty są zawarte w wątku forum.openstreetmap.org. Aktualnie zjazdy i wjazdy autostrad tagujemy highway=motorway_link do miejsca gdzie jest znak D-9 / D-10. Analogicznie zjazdy i wjazdy dróg ekspresowych w zakresie znaków D-7 / D-8 oznaczamy highway=trunk_link.

Drogi dwujezdniowe

W wypadku dróg dwujezdniowych, droga powinna mieć wrysowane obie nitki w przeciwnych kierunkach, każda z atrybutem oneway=yes, każda z podanym pełnym oznakowaniem (patrz #Oznakowanie dróg).

Wyjątkowo niektóre jedno-jezdniowe drogi mające podwójną ciągłą na całej długości bez wyjątków, więcej niż jeden pas ruchu w obu kierunkach, rampy zjazdu/wjazdu oraz uniemożliwiające fizycznie łamanie podwójnej ciągłej (wysepki, krawężniki, tablice odblaskowe separujące pasy o przeciwnych kierunkach ruchu) powinny być rysowane jak dwujezdniowe. Przykładem może być DK88 na odcinku Bytom-Gliwice.

Oznakowanie dróg

Zawsze należy pamiętać o oznakowaniu dróg, tzn. jeżeli droga jest drogą międzynarodową, należy ustawić jej atrybut int_ref=* o wartości jak oznaczenie drogi (np. int_ref=E75). Jeżeli droga jest drogą krajową lub wojewódzką należy ustawić jej atrybut ref=* o wartości jak numer drogi (np. ref=713). Jeżeli droga ma więcej niż jeden numer danego typu, należy podać wszystkie numery w kolejności rosnącej oddzielone średnikami (np. ref=3; 24).

Jest mocno niewskazane, by stosować przełożenie droga wojewódzka -> secondary, droga powiatowa -> tertiary. Tag highway= oznacza ważność drogi w regionie i jej stan techniczny, a nie to, kto jest jej zarządcą (województwo, powiat czy gmina). Jeśli koniecznie chcesz zaznaczyć, że jest to droga powiatowa lub gminna - dodaj tag unsigned_ref=* (choć nie jest ono umieszczane na drogowskazach to drogi powiatowe i gminne również posiadają swoje oznaczenie (np. 2101L) dla drogi powiatowej w woj. lubelskim).

Nazewnictwo ulic

Trzeba pamiętać, aby przypisywać ulicom nazwy tam, gdzie one występują. Nazwę drogi dodajemy poprzez tag name=*.W nazwach używamy polskich znaków i podajemy pełną nazwę ulicy (rozwijamy skróty), tzn. zamiast np. gen. Sikorskiego powinno być Generała Władysława Sikorskiego. Dodając imię do nazwiska należy upewnić się czy aby na pewno dodajemy właściwe imię. Zdarzają się patroni "lokalni", którzy są mniej znani, np. Konstanty Prus lub Adolf Długosz.

Generalnie, dodając nazwę ulicy pomijamy słowo "ulica", ale używamy innych przedrostków jeśli występują one w nazwie, np. Aleja Jana Pawła II, Plac Tadeusza Kościuszki, Skwer Marii Skłodowskiej-Curie.

Tytułowanie znanych postaci

Stosując nazwy do ulic trzymamy się zasady, że stosujemy schemat imię+nazwisko. Tytuły (np. generała, profesora, księdza) stosujemy wtedy, jeśli taka nazwa występuje w materiałach urzędowych.

Przykłady:

  • jeśli ulica "urzędowo" nazywa się Wyszyńskiego, w OSM stosujemy nazwę Stefana Wyszyńskiego (stosujemy jedynie rozwinięcie do imienia i nazwiska).
  • jeśli ulica "urzędowo" nazywa się ks. prym. S. Wyszyńskiego, w OSM stosujemy Księdza Prymasa Stefana Wyszyńskiego.

Nie zaleca się dodawania tytułów wedle własnego uznania. Do opisywania, kto kim był służą inne serwisy np. Wikipedia. Poza tym warto mieć na uwadze, że dłuższe nazwy ulic są uciążliwe w przypadku nawigacji korzystających z mechanizmu TTS.

Istnieje propozycja, by całkowicie zrezygnować z tytułowania patronów. Ta kwestia wymaga wypracowania konsensusu. Strona dyskusji

Wielkie i małe litery

Pierwszy człon i kolejne zapisujemy wielką literą[3].

Przykłady:

  • Generała Dywizji Tadeusza Kutrzeby
  • Księdza Biskupa Jana Kowalskiego
  • Plac Świętej Agaty

Dodając adresy w okolicy danej ulicy, należy zwracać na zgodność tagu addr:street=* w adresie z tagiem name=* przypisanym do drogi. Wartości tych tagów powinny być identyczne, w przeciwnym wypadku adresy mogą zostać nieprzypisane do danej ulicy, co może utrudnić ich wyszukanie np. w nawigacji.

Liczebniki

Stosujemy notację bez końcówek "-go", czyli prawidłowo jest np. 1 Maja, 11 Listopada, 22 Stycznia. Dla ulic mających nazwy "rocznicowe" np. XXX-lecia PRL dobrze jest dodać alt_name=Trzydziestolecia PRL.

Zgodność z TERYT

W przypadku gdy nazwa drogi jest odmienna od oficjalnej w TERYT (np w TERYT zawiera skróty) wersję terytową można umieścić w tagu teryt:name=*. Patrz forum.openstreetmap.org oraz forum.openstreetmap.org

Inne istotne lub przydatne oznaczenia

  • Droga jednokierunkowa – dodatkowo oprócz highway=* oznaczana znacznikiem oneway=yes. Kierunek ruchu wyznacza zwrot odcinka drogi.
  • Rondo – dodatkowo oznaczane znacznikiem junction=roundabout. Tak oznakowane ronda są zawsze traktowane jako jednokierunkowe, a kierunek ruchu wyznacza kierunek segmentu drogi, co trzeba mieć na uwadze. Ronda, jak większość dróg, mogą mieć nazwy.
  • Parking – oznaczany atrybutem amenity=parking jako węzeł lub obszar.
  • Mosty i wiadukty – powinny być dodatkowo oznaczane znacznikiem bridge=yes lub bridge=viaduct. W przypadku wielopoziomowych wiaduktów pomóc może tag layer=*. Jeśli most ma określoną nośność zaleca sie dodanie tagu maxweight=*, np. maxweight=3.5
  • Tunele – powinny być dodatkowo oznaczane znacznikiem tunnel=yes. Jeśli tunel ma określoną wysokość zaleca się dodanie tagu maxheight=*, np. maxheight=3.2
  • Warstwa – domyślnie, jeżeli nie określi się tego atrybutu, wszystkie obiekty są rysowane na warstwie "0". Mosty i wiadukty powinny być umieszczane na warstwie "1" (layer=1) (lub wyższej jeżeli dwa lub więcej wiaduktów się wzajemnie krzyżuje), a tunele na warstwie "-1" (oczywiście jeżeli się krzyżują mogą być i głębiej).

System dopuszcza wartości znacznika layer=* w przedziale od -5 do 5. Obiekty położone na warstwach o większych numerach będą rysowane "na wierzchu" obiektów położonych na warstwach o numerach mniejszych.

Zobacz też

Odnośniki

Zobacz też